28. juli 2009

Góðu útisetar, góðu landsmenn og føroyavinir!


Enn eina ferð savnast vit um ólavsøkuna, bæði burturi og heima, og mær er tað aftur í ár ein stórur heiður sum borgarstjóri í høvuðsstaðnum at sleppa at bera tykkum á Norðurbryggjuni eina serliga ólavsøkuheilsan, nú tit gera tykkum til reiðar at tríva í midnáttarsangin.

Hugaligt, at hetta serliga ólavsøkuhaldið er blivið ein afturvendandi táttur hjá tykkum mongu, ið ikki vilja vera tjóðarhátíð okkara fyriuttan, hóast tað onkursvegna ikki lá fyri hjá tykkum at vera heima í Føroyum ólavsøkudagarnar.

Tað, at eisini tit á Norðurbryggjuni finna saman um ólavsøkuna, avspeglar júst aðalmálið við okkara tjóðarhátíð, soleiðis sum vit elska at halda hana, tí samveran og samanhaldið er kjarnin og mergurin í sjálvum hátíðarhaldinum, har vit leggja gerandisdagin frá okkum eina løtu og njóta felagsskapin.

Er tað nakar, ið veruliga kennir sjálvan pulsin og hjartað í ólavsøkuni, man tað vera útisetin, tí søgan hevur ferð eftir ferð lært okkum, at nógv av tí dýrabærasta og mest sjálvsagda, vit eiga í okkara mentanar- og tjóðskapararvi, er júst sprottið millum útisetar og síðani borið heim til Føroya.

Nógvir av okkara fagrastu fosturlandssangum eru yrktir í útlegd, tí heimlongsulin og tráðanin eftir móðurlandinum vóru andadrátturin, ið bar føgru orðini fram og setti tey saman til tær reglur og tey vers, vit í eftirtíðini hava sungið og lært frá barnsbeini av, so tey kennast okkum sjálvsøgd í dag.

Merkið er enn eitt dømi um skapandi hugin í føroyskum útisetum, og í juni mánaði vóru júst 90 ár liðin, síðani Merkið á fyrsta sinni var borið fram í Keypmannahavn av trimum ungum lesandi niðri, sum vóru Jens Olivur Lisberg, Janus Øssursson og Pauli Dahl.

Tey mongu føroyingafeløgini hava millum ár og dag gjørt tað lætt og heimligt hjá føroyingum at funnið saman og hildið saman, hóast teir vóru staddir í øðrum landi, og hetta ólavsøkuhald tykkara er runnin av somu rót, so vit kunnu siga, at tit í dag bera víðari arvin, tykkum var givin.

Ólavsøkan hevur ómetaliga nógv at siga fyri okkara samleika og mentan sum fólk og tjóð, og tað er sanniliga føroyskt at hitta skyldfólk, gamlar vinir og kenningar, tá vit soleiðis savnast um nakað, ið er oman fyri alt tað, ið annars kann skilja okkum sundur – tí vit eru líka so ymisk, sum vit eru eins.

Júst tað, at vit eru so ymisk, samstundis sum vit eru felags um tað, gevur okkum eina fjølbroytta og breiða tjóð, ið bæði burturi og heima er til reiðar at vísa Merkið og tjóðskap okkara, so vit ongantíð dylja, at her eru vit, føroyingar – ella sum skaldið segði tað so beinrakið á sinni: Serstøk tjóð!

Eitt av okkara allarsterkastu eyðkennum og sermerkjum er felagssangurin, ið hevur livað og andað í føroyingum í øldir – og ger tað enn – so tí er einki náttúrligari enn tað, at tit á Norðurbryggjuni taka á við okkum, sum í hesi løtu eru savnað saman á Vaglinum í Havn til tann stóra felagssangin.

Hóast nógvir hundraðtals fjórðingar eru okkara millum, er tað bæði hugaligt og stuttligt, at vit hvør í sínum lagi kunnu savnast ólavsøkukvøld at syngja somu sangir og somu løg – og enntá úr sama sanghefti – tí okkara góði felagssangur kanska megnar at sameina okkum meiri enn nakað annað.

At enda vil eg ynskja tykkum øllum somlum eina góða sangløtu og góða samveru saman við okkum her heima – so langt burturi og tó so nær.

Takk fyri og góða ólavsøku!

Heðin Mortensen
borgarstjóri í Tórshavnar kommunu