|
27.
november 2008
Góðan dagin og hjartaliga
vælkomin í Mullers pakkhús
Í dag eru 100 ár liðin, síðani
fyrsta fólkaræðisliga kommunuval varð
hildið tann 27. november 1908. Teir valdu, sum síggjast
aftanfyri meg, tóku við í Tórshavnar
kommunu 1. januar 1909. Tí hevur Tórshavnar
kommuna valt at hátíðarhalda henda dagin
og gera vart við virkandi fólkaræði
í 100 ár – alt næsta ár,
2009.
Hyggja vit í Havnar søgu,
sum samstundis verður skrivað, kunnu vit lesa, at
tað var við danskari ríkisdagslóg
frá 1866, at Havnin gjørdist fyrsta kommunan
í Føroyum.
Millum teir seks stýrislimirnar
var fútin, ið hevði fastan sess.
Hinar føroysku kommunurnar fingu
høvið at byggja á kommunulógina
frá 1872, ið ásetti, at allir stýrislimir
skuldu veljast. Havnin vildi eisini eiga lut í hesi
meiri framkomnu lóggávu.
Eftir ár 1900 kom tí nýggj
býráðslóg fyri Havnina.
Tilgongdin loftaði nýggjum
tankum í tíðini, og nú fingu kvinnur
og ognarleys eisini atkvøðurætt.
Nýggj lóg um Tórshavnar
bý varð tí samtykt í ríkisdegnum
at galda frá
1. januar 1909.
Fútin misti samstundis fasta
kommunala sessin, og øll vórðu nú
vald á fólkaræðisligan hátt.
Kvinnur og ognarleys fingu sostatt á
fyrsta sinni rætt at velja og stilla upp til val í
kommununi, í dag fyri 100 árum síðani.
Samstundis fekk Havnin eisini keypstaðarrættindi.
Hesi 100 árini hava tilsamans,
við hesum seinasta býráðsvalinum,
sitið 124 býráðslimir í longri
og stytri tíðarskeið. Av hesum 124 eru 111
menn og 13 kvinnur, og borgarstjórarnir hava verið
18 í tali.
Sjálvt føðingardagsárið,
2009, verður fylt við ymiskum tiltøkum at
hátíðarhalda kommunala fólkaræðið.
Búmerkið verður avdúkað
um eina løtu, og ein heimasíða verður
gjørd, har allir borgarar kunnu leggja myndir og
skriva søgur. Umframt at verða ein afturlítandi
goymsla, verður nútímans tøkni
brúkt at sýna privatu søguna hjá
okkara borgarum í myndum og teksti. Talgilda tilfarið
verður liggjandi og vaksandi í vavi.
Samstarvað verður við Føroya
Symfoniorkestur, sum á nýggjárskonsertini
2009 fer at framføra tónleikaverk, sum Tórshavnar
kommuna hevur bílagt. - Ljós verður aftur
varpað á hundrað ára haldið saman
við Føroya Symfoniorkestri, barnakóri
úr Kommunuskúlanum og rokkorkestri, sum fara
at spæla “The Wall” hjá Pink Floyd.
Kjarnin í verkinum er sjálvsagdur,
tá vit hugsa um fólkaræði og samstundis
lata tað klassiska og tað fólksliga renna
saman í eini fagnaðarkonsert í Norðurlandahúsinum,
sum setur hin einstaka í fólkaræðisligt
ljós, innan og uttan fyri múrarnar.
Og vit ætla at verða so fólkaræðislig,
at hevur tú sum borgari í kommununi eitt tiltak,
ið tú vilt vísa fram og heldur passar
til tankan um fólkaræði, so er at melda
seg til á heimasíðuni hjá Tórshavnar
kommunu. So verður tú partur eisini av hátíðarhaldinum.
Eg skal ikki siga meir, men lata pallin
til kvinnukórið Cantabile, sum Unn Paturson stjórnar.
Umframt at vera eitt kvinnukór, so eru allir teir
sangirnir, sum tær framføra, um kvinnur.
Við hesum parti í skránni
vilja vit byggja brúgv millum teir søguligu
menn, tit síggja aftanfyri meg, og tær nýskapandi
kvinnur, sum í felag við okkum laga framtíðina.
Takk fyri.
Gerið so væl – Cantabile!
Heðin Mortensen
borgarstjóri
|
