Saman standa vit stinn!

Fregnir hava spurt nakrar spurningar í samband við at ÍSF roynir at vinna sær limaskap í IOC, altjóða olympiska felagskapinum. Tað harmar meg, at Fregnir ikki áðrenn fyrstu greinina um føroyskan limaskap bóðu um viðmerkingar og tilfar frá ÍSF. Men, sum skaldið segði, saman at standa var ei okkum givið, tí er so lítið burturúr her blivið.

Fyrst av øllum er neyðugt at gera sær greitt, at IOC er ein privatur felagskapur. Ítróttarsambond kunnu gerast partur av IOC, og einstaklingar kunnu verða útnevndir limir í ráðnum hjá IOC. Soleiðis er Danmark ikki limur í IOC, men danska ítróttarsambandið er viðurkent sum danski olympiski felagskapurin, og danskir einstaklingir gerast viðhvørt persónligir limir í ráðnum.

Fegnir skriva í aðrari grein, at 'tað verður neyvan grønlendska heimastýrislógin, ið útvegar grønlenskum íðkarum rætt at vera við undir grønlenska flagginum'. Hetta er rætt, men misskilt. Hvørki grønlendska heimastýrið ella ein grønlendskur statur kunnu nakrantíð gerast limir í IOC. Bara grønlendska ítróttarsambandið kann - um tað annars líkur treytirnar fyri upptøku. Tíverri er grønlendska ÍS enn langt frá neyðuga støðinum.


Men til spurningarnar.

1. Hví halda tygum IOC limaskap vera gjørligan undir verandi ríkisrættarligu støðu Føroya?

Í grein í Fregnum seinast varð víst á, hví og hvussu tað er gjørligt. Ikki færri enn 12 IOC-limafelagskapir umboða lond, ið ikki hava fullveldi. Tí kann ÍSF, um ÍSF annars uppfyllir treytirnar, eisini fáa limaskap.

2. Hava Svøríki, Noreg og Finnland játtað at stuðla; torir Finnland at stuðla (Áland hevur eisini heimastýri!)?

Tað eru íttróttarsambondini í nevndu londum, sum stuðla okkum. Men fáa vit tørv á stuðli frá londunum sjálvum, er onki at ivast í, at vit fáa hann. Í hinum norðanlondunum stuðla stjórnirnar vanliga ítróttarsambondunum væl og virðiliga. Álendska ítróttarsambandið hevur enn ikki ment seg uppá sama støði sum ÍSF. Meðan ÍSF hevur verið við í Nordisk Fælleskommitte NRIFK (Norðurlendska Ítróttarráðnum) síðani 1975 og hevur verið vertur fyri ársfundirnar fleiri ferðir, so er álendska ÍS júst vorðið limur, eftir egnum ynski fyrst sum eygleiðari.

3. Hava onnur limalond enn Norðurlond játtað at stuðla Føroyum?

Einaferð enn: tað eru ikki limalond, men limafelagskapir í IOC. ÍSF hevur gott samband við fleiri aðrar limafelagskapir, millum annað teir baltisku. ÍSF og hini norðulendsku ÍS'ini fara at gera eitt miðvíst lobbyarbeiði fyri limaskapinum hjá ÍSF. ÍSF hevur netverkið og royndirnar til slíkt virksemi. ÍSF er limur í IANOS, International Assembly of National Confederations of Sport. ÍSF er eisini limur í ENGSO, European Non-Governmental Sports Organisation, har vit vóru tungan á vágskálini, tá sviin og Føroya vinurin Bengt Sevelius varð valdur forseti.

4. Eru spaniólar til reiðar at stuðla føroyskum limaskapi, eru vit ikki bert eitt dansk "baskaraland" í sponskum eygum?

Sum fyrr nevnt er ongin ivi um, at tað er lættari at gerast limur hjá einum ítróttarsambandið í einum fullveldislandi. Baskaralandið, ið liggur bæði í Spania og Frankaríki, fær í øllum førum ikki limaskap fyrr enn teir hava eitt ítróttarsamband, sum er skipað á nóg høgum støði. Tað ber heldur ikki til, at bæði spanska, franska og baltiska ítróttarsambandið siga seg umboða somu fólk. Føroyar hava hinvegin havt ítróttarligt sjálvstýri síðani 1939; ÍSF umboðar uttan nakran iva Føroyar, og vit hava fulla viðurkenning frá danska ítróttarsambandinum fyri hesum.

5. Um tað ikki eydnast at gerast IOC-limur við hjálp frá norðurlendsku brøðratjóðunum, hvat gera vit so?

Vit royna aftur - og aftur! ÍSF arbeiðir fyri limaskapi uttan mun til ríkisrættarligu støðuna. Tað mátti eisini verið áhugamálið hjá øllum føroyingum, sambandsinnaðir ella sjálvstýrissinnaðir, at verið við at stuðla hesum átaki. Tað ger neyvan støðuna hjá Føroyum í altjóða høpi veikari heldur, at ÍSF fær IOC-limaskap.

Tvey lond, sum vit fyrr hava verið í ríkisfelagskapi við, kunnu verða nevnd í hesum høpi. Íslendska ÍS fekk limaskap, meðan landið enn var í kongsfelagskapi við Danmark. Ítróttarsambandið á Vesturindisku oyggjunum (Virgin Islands) er IOC-limur, tó at Vesturindisku oyggjarnar fóru frá donskum til amerikanskt samveldi í 1918.

At enda kann eg nevna, at longu í 1985 fingu Føroyar at vita frá IOC um treytirnar fyri limaskapi, millum annað, at minst 5 sersambond mugu vera limir í altjóða sersambondum. Í dag hava nærum øll sersambondini altjóða limaskap, herímillum ÍSB, sum hevur olympiska viðurkenning. IOC-limaskapur velst fyrst og fremt um áræðið hjá føroyingum sjálvum.

Føroyar framá! Í ítrótti vinn! Saman standa vit stinn!

Heðin Mortensen,
ÍSF forseti